GASP VE DOLANDIRICILIK, TERÖRDEN EHVEN Mİ?

GASP VE DOLANDIRICILIK, TERÖRDEN EHVEN Mİ? Toplumda güven duygusunu sarsan dolandırıcılık olayları, yalnızca fertlerin değil devletin de ciddiyetle ele alması gereken bir meselesidir. Son dönemde sıkça rastlanan, özellikle yaşlı ve emekli ve çok yaşlı vatandaşları hedef alan, duygular üzerinden yürütülen dolandırıcılık yöntemleri, artık basit bir suç olmaktan çıkmış, organize bir istismar biçimine dönüşmüştür. Bir hemşehrinizin başına gelen; kayıp evlat acısını istismar ederek “31 tam altın” karşılığında sahte umut satan bu vicdansızlık, meselenin ne kadar derin olduğunu göstermektedir. Bu noktada hükümetin görevi sadece suçluları yakalamak değil; suçun oluşmasını önleyecek, toplumu koruyacak ve bilinçlendirecek kapsamlı bir sistem kurmaktır. Her şeyden önce devlet, güvenlik mekanizmasını daha etkin hâle getirmelidir. Kolluk kuvvetlerinin, özellikle bu tür dolandırıcılık şebekelerine karşı istihbarat temelli çalışmaları artırılmalı; organize suçlarla mücadele birimleri daha donanımlı ve yaygın hâle getirilmelidir. Çünkü bu tür olaylar çoğu zaman bireysel değil, organize yapılar tarafından planlanmaktadır. İkinci olarak, caydırıcı hukuk düzenlemeleri büyük önem taşır. Dolandırıcılık suçlarına verilen cezaların artırılması, özellikle “nitelikli dolandırıcılık” kapsamına giren bu tür olaylarda ağır yaptırımlar uygulanması gereklidir. Cezanın sadece verilmesi değil, hızlı ve etkili şekilde uygulanması da caydırıcılığı artıracaktır. Uzayan yargı süreçleri, suçlular için bir cesaret kaynağı hâline gelebilmektedir. Bir diğer önemli görev ise toplumun bilinçlendirilmesidir. Devlet; televizyon, radyo, sosyal medya ve yerel yönetimler aracılığıyla özellikle yaşlı vatandaşlara yönelik bilgilendirme kampanyaları düzenlemelidir. “Tanımadığınız kişilere para vermeyin”, “Devlet görevlisi para istemez”, “Bu tür durumlarda hemen 112 veya 155’i arayın” gibi basit ama etkili mesajlar sürekli tekrar edilmelidir. Çünkü dolandırıcılık çoğu zaman bilgi eksikliğinden değil, ani panik ve duygusal manipülasyondan beslenir. Ayrıca sosyal hizmet mekanizmaları da devreye girmelidir. Yalnız yaşayan, yaşlı ve korunmasız bireylerin takibi yapılmalı; mahalle bazlı sosyal destek sistemleri kurulmalıdır. Muhtarlar, imamlar ve yerel kanaat önderleri bu süreçte aktif rol alabilir. Toplumun kendi içinde kuracağı dayanışma ağı, dolandırıcıların en büyük düşmanıdır. Teknolojik altyapı da bu mücadelede önemli bir araçtır. Telefon dolandırıcılığı ve sahte belge kullanımı gibi yöntemlere karşı yapay zekâ destekli takip sistemleri geliştirilmeli; bankacılık işlemlerinde şüpheli hareketler anında tespit edilerek önleyici tedbirler alınmalıdır; bu işlemlere göz yuman, ihmalkâr davranan banka memurları cezalandırılmalıdır. Son olarak, devletin en önemli görevi vatandaşına güven vermektir. İnsanlar çaresiz kaldıklarında, devletin yanında olduğunu hissetmelidir. Eğer bir anne ya da baba kayıp evladını ararken devlete güvenmek yerine sokaktaki bir yabancıya umut bağlamak zorunda kalıyorsa, burada sadece ferdi değil, hukuk sistemiyle ilgili bir boşluk vardır. Netice itibarıyla, dolandırıcılıkla mücadelede sadece polisiye bir meseleyle değil, aynı zamanda sosyal, hukuki ve ahlaki bir seferberlik gerekir. Hükümet; güvenliği sağlamak, adaleti tesis etmek ve toplumu bilinçlendirmek gibi üç temel sorumluluğu eş zamanlı olarak yerine getirmelidir. Ancak o zaman, bir annenin gözyaşı üzerinden kazanç sağlamaya çalışan bu karanlık zihniyetin önü kesilebilir. Mehmet Nuri Bingöl