İMTİHAN

İMTİHAN Bismillâhirrahmânirrahîm. Sınav nedir, ne için yapılır? İlk önce okulda yapılan sınavdan başlayalım. Okulda iyi öğrenci de kötü öğrenci de sınava tâbi tutuluyor. Sınavı kazanan başarılı oluyor. İşte dünya hayatı da bir sınavdır. Sınavdaki sorular nedir? Evladın, eşin, zenginliğin, fakirliğin ve sağlığındır. Bunlara sabır edersen sınavı kazanıp ebedî olan yurda sevinç ile gideceksin. Örnekler vererek dünya sınavını anlatmaya çalışalım. Allah Celle Celâluhû buyuruyor: _“Sizi mutlaka biraz korku ve açlık ile; biraz da mallardan, canlardan ve ürünlerden noksanlaştırmak sûretiyle imtihan edeceğiz. Sabredenleri müjdele!”_ (Bakara, 155) Fakir diyor: “Neden ben fakirim, rahat edemiyorum, sıkıntı çekiyorum?” Birincisi, seni fakirlik ile sınaması: Sabır mı edecek yoksa isyan mı edecek? İkincisi ise ahiret diyarındaki yükü hafifletmek içindir, Allahu a‘lem. Çünkü her şeyin hesabı var. Zenginlik ile sınanan ise azgınlık mı edecek, yoksa ona emanet edilen zenginliği hayra mı sarf edecek? Eş ve çocuk ile sınanmak ise genelde eş ve çocuk/aile ile sınananlar peygamberlerdir. Peygamberlerin hayatı, bu sınavda başarılı olmamız için büyük örnektir. Sağlık ile sınanmak da aynıdır; Eyyûb Aleyhisselâm’ın hastalığı gibi. Adam diyor: “Ben namaz kılarım, oruç tutarım, yardım ederim ama hastayım, eşim ve çocuğum ile sınanıyorum.” İşte kulluk yapıp rahat etmeyi beklemek, sınavda başarısız olmaya götürür. Bizler yaratılmış beşerleriz, hepimiz sınava tâbi tutulacağız; iyi olsan da kötü olsan da. İyi olanlar, bu sınavın sonunda ebedî bir huzurun ve mükâfatın olduğuna teslim olmalı ve inanmalıdır. Kötü olanlara ise mükâfat ekseriyetle dünyada veriliyor. Ahirete nasipleri kalmıyor. O yüzden kötüler huzur buluyor diye, mutlu diye, zengin diye, hasta olmuyor diye üzülmeyin. _“Yoksa ey mü’minler! Sizden önceki mü’minlerin başına gelenler sizin de başınıza gelmeden, onların yaşadıkları sıkıntıları çekmeden cennete girebileceğinizi mi sandınız? Onlara öyle ezici fakirlikler, öyle kımıldatmayan sıkıntılar dokundu ve öylesine sarsıldılar ki, sonunda peygamber ve yanındaki mü’minler: ‘Allah’ın yardımı ne zaman?’ diyecek hâle geldiler. Şunu bilin ki, Allah’ın yardımı pek yakındır.”_ (Bakara, 214) _“Mallarınız ve canlarınız husûsunda mutlaka imtihan edileceksiniz; sizden önce kendilerine kitap verilenlerden ve müşriklerden birçok üzücü sözler işiteceksiniz. Eğer sabreder ve günahlardan sakınırsanız, elbette bu davranış, yapılmasında azimli ve kararlı olunması gereken en mühim işlerdendir.”_ (Âl-i İmrân, 186) _“Ey iman edenler! Eşlerinizden ve evlatlarınızdan size düşman olanlar çıkabilir; onlara karşı dikkatli olun! Bununla beraber eğer affeder, hoş görür ve kusurlarını örterseniz bu sizin için bir fazilettir. Hiç şüphesiz Allah da çok bağışlayıcıdır, engin merhamet sahibidir.”_ (Tegâbün, 14) *HADİS* Allah sevdiği kulları imtihansız bırakmaz. Hz. Peygamber bu durumu şöyle dile getirmiştir: _“Erkek olsun, kadın olsun mü’min, Allah’a günahsız olarak kavuşuncaya kadar kendisinden, çoluk çocuğundan, malından belâ eksik olmaz.”_ (Tirmizî, Zühd, 57) Dert ve sıkıntılar günahlara kefaret olur. _“Allah, iyiliğini dilediği kulunun cezasını dünyada verir. Fenalığını dilediği kulunun cezasını da, kıyamet günü günahını yüklenip gelsin diye dünyada vermez. Mükâfatın büyüklüğü, belânın şiddetine göredir. Allah, sevdiği topluluğu belâya uğratır.”_ (Tirmizî, Zühd, 57) İmtihanı en ağır olanlar peygamberlerdir. Çünkü en ağır görev onların görevidir. Toplumları tepeden tırnağa değiştirmek kolay değildir. Kimisi öldürülen, kimisi göçe zorlanan, kimisi olmadık hakaretlere maruz kalan peygamberlerin hayatı ortadadır. Mus‘ab b. Sa‘d, babasından naklediyor: _“Dedim ki: ‘Yâ Rasûlallah! İmtihanı en ağır olanlar kimlerdir?’ Rasûlullah: ‘Peygamberler, sonra kademe kademe onlardan sonra gelenlerdir. Kişi dindarlığın derecesine göre imtihan olur. Sağlam dindarsa imtihan ağır, gevşek dindarsa imtihanı da hafif olur.’”_ (Tirmizî, 7/78-79) Ahmet Sağlam