ÂYET NE DER BİZLERE

ÂYET NE DER BİZLERE Nisâ Sûresi'nin 37. ayeti, insanın hem Allah'a hem de cemiyete karşı sorumluluğunu ihmal eden bazı kötü ahlâkî özellikleri bir arada ele alır. Cimrilik, başkalarını da cimriliğe teşvik etmek ve Allah'ın lütfettiği nimetleri gizlemek bu ayetin merkezinde yer alır. Cimrilik sadece malı esirgemek değildir. Kur'an-ı Kerim'de ahlâkî zaaflar sadece ferdi kusurlar olarak değil, toplumun huzurunu bozan hastalıklar olarak ele alınır. Nisâ Sûresi'nin 37. ayeti de bu gerçeği dikkat çekici bir şekilde ortaya koymaktadır: "Onlar cimrilik ederler, insanlara da cimriliği emrederler ve Allah'ın kendilerine lütfundan verdiğini gizlerler. Biz de nankörler için alçaltıcı bir azap hazırladık." Bu ayet, üç önemli ahlâkî bozukluğa dikkat çeker. İlk olarak cimrilik... Cimrilik sadece mal vermemek değildir. İlim sahibi olduğu hâlde bilgisini paylaşmayan, makam sahibi olduğu hâlde adaleti esirgeyen, sevgisini, tebessümünü ve yardımını insanlardan uzak tutan kimse de farklı yönleriyle cimrilik etmektedir. Allah'ın verdiği her nimet, paylaşılmak ve hayra vesile olmak için insana emanet edilmiştir. İkinci olarak ayet, başkalarını da cimriliğe teşvik edenleri kınamaktadır. Kötülüğün en tehlikeli şekli, onu yaygınlaştırmaya çalışmaktır. "Kimseye yardım etme", "Herkes kendini düşünsün", "Fakirlikten kork" anlayışı, toplumdaki dayanışma ruhunu zayıflatmaktadır. Oysa İslam, infakı ve cömertliği medeniyetin temel taşlarından biri kabul eder. Üçüncü olarak ise Allah'ın verdiği nimetleri gizlemek üzerinde durulur. Bu nimet yalnızca servet değildir. İman, ilim, hikmet, kabiliyet ve güzel ahlâk da Allah'ın ihsanıdır. Bunları Allah yolunda kullanmamak veya insanların faydasından saklamak, nimetin şükrünü yerine getirmemektir. Ayetin sonunda geçen "kâfirler" ifadesi, Allah'ın nimetini inkâr eden, onu veriliş gayesine uygun kullanmayan kimselerin ağır vebalini ifade eder. Buradaki inkâr, sadece sözle değil; nimeti görmezden gelen ve şükrünü eda etmeyen davranışlarla da gerçekleşebilir. Bugünün dünyasında bu ayet daha da anlamlıdır. Servetin belli ellerde toplanması, bilginin menfaat uğruna gizlenmesi, yardımlaşma duygusunun zayıflaması ve bencilliğin öne çıkması, ayetin uyardığı tehlikelerin güncel örnekleridir. Mümin ise bunun tam tersini temsil eder; paylaşır, iyiliğe öncülük eder, Allah'ın verdiği nimetleri insanlığın faydasına sunar. Netice olarak Nisâ Sûresi'nin 37. ayeti, mümine şu mesajı vermektedir: Allah'ın verdiği hiçbir nimet yalnızca kendimiz için değil; malın zekâtı olduğu gibi ilmin, makamın, vaktin ve sevginin de bir zekâtı var. Gerçek zenginlik, sahip olduklarını paylaşabilen gönüllerde yeşerir. Cimrilik malı eksiltmiyor gibi görünse de bereketi yok eder; cömertlik ise malı azaltıyor gibi görünse de Allah katında hem dünyaya hem ahirete uzanan bir bereket kapısı açar. (30.06.2026) Mehmet Nuri Bingöl